Motyw literacki – jak go użyć?

Przygotowania do egzaminu maturalnego rozpoczyna się od pierwszego dnia nauki w liceum. Jest to fakt o którym nie da zapomnieć żaden nauczyciel. Uczeń słyszy coraz więcej pojęć związanych z egzaminem. Jednym z najczęściej powtarzających się tematów jest motyw literacki (https://www.taniaksiazka.pl/t/motywy-literackie-matura). Rzecz która przewija się na lekcjach języka polskiego i przeraża młodzież. Ale o czym tak naprawdę mowa?

Motyw literacki

Definicja mówi, że motyw literacki to najmniejsza elementarna jednostka świata przedstawionego w dziele. Czyli cecha, zdarzenie, miejsce, przedmiot czy przeżycie powtarzający się na przestrzeni czasów w różnych dziełach literackich.
Brzmi prosto i zrozumiale. Problemy pojawiają się jednak, gdy musimy motyw w dany sposób wykorzystać i użyć na przykład w rozprawce. Jak to zrobić?

Motyw w rozprawkach

Najczęstszymi zadaniami i tematami prac związanymi z motywami, to porównanie i omówienie ich w różnych tekstach. Nietrudno domyślić się, że dane motywy zmieniają się na przestrzeni lat i właśnie zestawienie tekstów z różnych epok może być naszym zadaniem. Weźmy przykładowo motyw rodziny. Posiłkując się “Antygoną”, “Granicą” i “Panem Tadeuszem” możemy napisać o tym, jak zmieniał się wizerunek familii w literaturze różnych epok lub po prostu porównać charakteryzacje podanych rodzin.

Skąd czerpać motywy

Z pewnością każdy uczeń liceum i technikum wie, że niektóre lektury pasują jako przykłady do wszystkich motywów literackich. Mowa tutaj między innymi o “Lalce” i “Panu Tadeuszu”. Młodzieży radzimy sięgnąć również po inne tytułu, jednak mają sporo racji mówiąc o wspomnianych “uniwersalnych” tekstach. Dzieje się tak, ponieważ dobieranie przykładów do pracy o danym motywie jest dość swobodne. Liczy się przede wszystkim kreatywność i umiejętność znalezienia danego tematu w książce. Między innymi na to zwracają uwagę egzaminatorzy. Pozytywną informacją dla maturzystów z pewnością będzie to, że nie muszą oni podawać tytułów tylko z wąskiej listy lektur. Liczą się także książki, wiersze i opowiadania przeczytane przez nich na własną rękę.